“PİAGET’NİN AHLAKİ
GELİŞİM EVRELERİNİ TESPİT ETMEYE YÖNELİK HAZIRLADIĞI HİKÂYELER” İLE 6-13 YAŞ
ARASINDA ÇOCUKLARDA AHLAKİ GELİŞİM TESPİT ÇALIŞMASI
( Ahlak Psikolojisi Final Ders
Ödevi)
1 ) - Erkek –
9 Yaşında – 3. Sınıf
Hikâye 1
1- “Ali, odasında iken annesi onu yemeğe çağırır, fakat Ali
annesinin çağırdığı odadan içeri girerken kapının arkasındaki sandalyede içinde
on beş bardak bulunan tepsiyi devirir ve bardaklar kırılır.”
2- “Mehmet, annesi evde yokken kavanozdan şeker almak ister ve rafa uzanır
ancak kavanozu yere düşürür ve kırılır”.
Soru 1: Hangi çocuk daha suçludur? Hangi çocuk daha yaramazdır? Neden?
Soru 2: Sence ceza verilmeli mi? Nasıl bir ceza verilmeli?
1
- Ali suçludur çünkü 15 tane bardak
kırıyor.
Mehmet’e
normal, Ali’ye fazla ceza verilmeli.
Ali
den bardakların parasını alalım; Mehmet’ten hem şekerin’ hem de şekerliğin parasını
alalım.
Henüz Dışa bağımlı dönemi
yaşamaktadır, olaylarda niyeti görememekte sadece sonuca göre
değerlendirmektedir. Ceza değerlendirmesini ise sadece maddi olgulara göre
vermiştir.
Hikâye 2
1- “Emre isminde küçük bir çocuk, babasının masasının üzerinde
unuttuğu dolma kalemi ile oynamaya başlar. O sırada da masa örtüsünü küçük bir
damla mürekkeple lekeler.”
2- “Can isminde başka bir çocuk, babasının masanın üzerinde bıraktığı dolma
kalemin bittiğini görür. Babasına yardımcı olmak için kaleme mürekkep doldurmak
isterken, mürekkep şişesine eli çarpar, masa örtüsü üzerinde kocaman bir leke
oluşur.”
Soru 1: Hangi çocuk daha suçludur? Hangi çocuk daha yaramazdır? Neden?
Soru 2: Sence ceza verilmeli mi? Nasıl bir ceza verilmeli?
2
- Emre yaramazdır, çünkü kalemle izinsiz
oynamıştır.
Can
da yaramazlık yapmıştır ama babasına yardım etmek istiyor.
Can’a
da Emre’ye de ceza verilmelidir.
Can’ın
cezası döktüğü mürekkepleri temizlemesi;
Emre
den ise döktüğü mürekkeplerin parasını isteyelim.
Burada niyet görülmüş
ve ona göre özerk dönem yaklaştığının ilk işaretleri sezilmiştir. Cezalar ise
orantılıdır.
Hikâye
3
1- “Ali çok fakir ve küçük olan bir arkadaşı ile karşılaşır. Bu
arkadaşı ona evde yiyecek bir şey olmadığı için o gün hiçbir şey yemediğini
söyler. Sonra Ali bir fırına girer, parası yoktur ve fırıncının arkasını
dönmesini bekler, bir ekmek çalarak kaçar. Ekmeği arkadaşına verir.”
2- “Ayşe dükkâna girer, tezgâhın üzerinde
çok güzel bir kurdele görür ve kurdelenin elbisesinin üzerinde çok güzel duracağını
düşünür. Böylece dükkân sahibesi arkasını dönünce onu alarak kaçar.
Soru 1: Hangi çocuk daha suçludur? Hangi çocuk daha yaramazdır? Neden?
Soru 2: Sence ceza verilmeli mi? Nasıl bir
ceza verilmeli?
3
- Ayşe daha suçludur çünkü kendini
beğendirmek için hırsızlık yapıyor.
Ali
de suçludur ama o arkadaşına yardım etmek için hırsızlık yapıyor.
Ali’ye
biraz kızalım; Ayşe’ye çok kızalım ve 5 tane kurdele parası isteyelim.
Burada da niyet görülmüş ve ona
göre ceza muamelesi verilmesi istenmiştir. Burada bağımlı dönemden çıkılmaya
başlandığının işaretleri daha somuttur.
Genel
Değerlendirme:
Bağımlı dönemden genel itibariyle
çıkmaya başlanmıştır. Ama henüz bu devre tam olarak atlatılamamıştır. Özerk
dönem’in ilk safhalarında bulunmaktadır. Cezalar ise olaylar ile orantılı ve
bağım dönem ile özerk dönem arasındaki çocukların algılayışlarına göre
verilmesi muhtemelen cezalardandır.